تربیت شاگردان عالم و فاضل از ویژگی‌های برجسته علامه طباطبایی بود

به گزارش ایکنا از قم، بیست وچهارم آبان ماه سالروز رحلت مفسر کبیر قرآن علامه طباطبایی (ره) است، به همین مناسبت مرتضی نجفی قدسی مدیر سابق دارالقرآن علامه طباطبایی در گرامیداشت چهلمین سالگرد ارتحال ایشان یادداشتی را ارائه کرده که در ادامه می آید:

یکی از این عالمان ربانی که در عصر دوران ما بسیار درخشنده و اثرگذار بوده حضرت آیت الله علامه سیدمحمد حسین طباطبایی (رض) صاحب تفسیر شریف المیزان است و هم اکنون چهل سال از رحلت این عالم بزرگ می گذرد.

استاد شهید مرتضی مطهری که خود از برجسته ترین شاگردان علامه طباطبایی است در توصیف او می گوید: او مرد بسیار عظیم و جلیل القدری است، مردی است که صد سال دیگر باید بنشینند و آثار او را تجزیه و تحلیل کنند و به ارزش او پی ببرند، این بیان شهید مطهری حاکی از آن است که علامه طباطبایی مختص زمان خود نبوده است، بلکه او شخصیتی ماندگار در عالم اسلام و قرآن است که نام او و تفسیرش همیشه باقی خواهد ماند و آیندگان بیشتر از معارف او بهره مند خواهند شد.

از زمانی که شهید مطهری این بیان را داشته، حدود 45 سال می گذرد و دقیقا در این مدت سیر صعودی آشنایی جوامع حوزوی و علمی را با افکار و آرای شخصیت علامه طباطبایی شاهد هستیم و هنوز این ظرفیت کامل نشده و امیدواریم در سال های آینده درخشش تفسیر المیزان و دیگر آثار علمی و سلوک اخلاقی عملی و عرفانی این عالم بزرگ هر چه بیشتر جهانیان و مشتاقان دانش و هدایت را از خرمن معارف گرانسنگ خود مستفیض فرماید.

علامه طباطبایی یکی از دست پروردگان مکتب اهل بیتﷺ و نمونه های عالی حوزه های علمی شیعی و موجب افتخار برای عالم اسلام و تشیع است، او در مدتی که در نجف اشرف تحصیل کرد از محضر عالمان بزرگی چون حضرات آیات سیدابوالحسن اصفهانی، میرزای نائینی، محمد حسین غروی اصفهانی معروف به کمپانی، سیدمحمد حجت کوه کمری، سیدابوالقاسم خوانساری و سید علی قاضی طباطبایی کسب فیض کرد و پس از 10 سال به تبریز بازگشت و در روستای شادآباد به زراعت و کشاورزی مشغول شد البته در این مدت به کار علمی هم مشغول بود و برخی از کتاب ها و رساله های علمی ایشان مربوط به همین دوره است و نگارش تفسیر البیان فی الموافقة بین الحدیث و القرآن را آغاز کرد که ناتمام ماند.

این اثر از اول قرآن تا پایان سوره یونس را در برمی گیرد و به زبان عربی است و توسط ناشران بیروتی چاپ و منتشر شده است؛ همت اصلی ایشان پرکردن خلاءهای موجود در حوزه های علمیه بود که به تشخیص ایشان تفسیر قرآن و دروس فلسفی از جمله نیازهای آن دوران بوده و آنقدر بر این مبنا پیش رفت که او را احیاگر علوم عقلی و تفسیر قرآن در حوزه های علمیه می دانند.

نگارش تفسیر المیزان در مدت قریب 20 سال و همچنین تالیف کتاب های بدایة الحکمه، نهایة الحکمه، اصول فلسفه و روش رئالیسم، شیعه در اسلام، سنن النبیﷺ، حاشیه بر کفایة الاصول و ده ها رساله علمی در موضوع های مختلف از فایده های دوران اقامت علامه طباطبایی در قم است.

تربیت شاگردانی عالم و فاضل و مهذب از ویژگی های برجسته علامه طباطبایی است که کمتر عالمی را می توان یافت که این قدر شعاع وجودی اش گسترده باشد به طوری که بسیاری از بزرگان امروزی و دیروزی حوزه های علمیه از شاگردان ایشان محسوب می شوند که نگاهی به اسامی بخشی از آنها این معنا را کاملا به اثبات می رساند که عبارتند از شهید آیت الله مرتضی مطهری، شهید آیت الله سید محمّد حسین بهشتی، شهید محمد مفتح، شهید سید مصطفی خمینی، شهید محمد جواد باهنر و حضرات آیات و حجج اسلام آقایان سید عبدالکریم موسوی اردبیلی، سید عزالدین زنجانی، حسینعلی منتظری، مهدوی کنی، فاضل لنکرانی، حسن زاده آملی، محمد تقی مصباح یزدی، سیدعلی خامنه ای، عبدالله جوادی آملی، حسین نوری همدانی، ناصر مکارم شیرازی، جعفر سبحانی، محمد یزدی، حسین مظاهری، شبیری زنجانی، سیدهاشم رسولی محلاتی، یحیی انصاری، ابراهیم امینی، سیدمحمد علی موحد ابطحی، طاهری خرم آبادی، امام موسی صدر، اکبر هاشمی رفسنجانی، عزیزالله خوشوقت، محمدی گیلانی، ربانی شیرازی، صادقی تهرانی، علی قدوسی، سید محمد ضیا آبادی، سیدعبدالله فاطمی نیا، عباس محفوظی، سیدمهدی حسینی روحانی، مجتبی تهرانی، حسین شب زنده دار، سعادت پرور، عبدالعلی فقهی و ده ها شاگرد عالم و ممتاز دیگر از نتایج وجودی حضرت علامه طباطبایی در حوزه علمیه محسوب می شوند.

شعاع علمی علامه طباطبایی اروپا و غرب را هم در برمی گرفت

پرتو وجود علمی علامه طباطبایی تنها به حوزه های علمی محدود نمی شد بلکه شعاع علمی ایشان، استادان بزرگ دانشگاه ها و محافل علمی آن روز را هم در برمی گرفت که حضور 20 ساله علامه طباطبایی در مهم ترین جلسه های علمی فلسفی استادان دانشگاه های تهران و با شرکت پروفسور هانری کربن فیلسوف مشهور فرانسوی که شیفته علامه طباطبایی شده بود و سفرهای متعدد به ایران داشت و از محضر علامه طباطبایی بسیار کسب فیض کرد و حتی آثار ایشان را به غرب و اروپا برد از جلوه های حیات علمی علامه طباطبایی به حساب می آید.

بخشی از گفت وگوهای علمی علامه طباطبایی و پروفسور هانری کربن سال ها پیش از انقلاب به همت شهید محمدجواد باهنر و مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی در مجله ای به نام مکتب تشیع به چهار زبان فارسی، عربی، فرانسوی و انگلیسی چاپ و منتشر شده و دیگر آثار و خروجی های این محافل علمی نیز توسط استادان بزرگ آن روز در داخل و خارج کشور انتشار یافته است.

علامه در مجالس روضه خوانی اهل بیت عاشقانه شرکت می کرد

از همه اینها که بگذریم عشق و ارادت علامه طباطبایی به آستان امام حسینﷺ و حضرت ابوالفضل ﷺ بسیار عالی و مثال زدنی است و داستان های زیادی در این زمینه نقل شده است.

او در مجالس روضه خوانی اهل بیت بسیار عاشقانه شرکت می کرد و با تمام وجود می گریست و حتی حاضر بود تمام ثواب تفسیر المیزان و دیگر آثار علمی اش را با یک بیت شعری که مثلا ایرج میرزای شاعر که در رثای حضرت علی اکبرﷺ امام حسینﷺ سروده است، عوض کند و این نهایت عشق و دلدادگی ایشان را به آن حضرت را می رساند.