نقش رسانهها در ترویج اقدامات پیشگیرانه علیه سرطان
سرطان یکی از بزرگترین چالشهای بهداشتی قرن بیست و یکم است که به دلیل شیوع بالا و تأثیرات جدی آن بر روی کیفیت زندگی افراد، توجه زیادی به پیشگیری و کنترل آن معطوف شده است. رسانهها به عنوان ابزارهای قدرتمند اطلاعات و ارتباطات میتوانند نقش مؤثری در ترویج آگاهی در مورد روشهای پیشگیری از این بیماری ایفا کنند. این مقاله تلاش میکند تا به تحلیل عمیق نقش رسانهها در ترویج اقدامات پیشگیرانه علیه سرطان بپردازد و علاوه بر آن، با ارائه دادههای معتبر و جداول، به تشریح روابط میان رسانه و سلامت جامعه بپردازد.
رسانههای سنتی و مدرن: دو طرف سکه
با پیشرفت تکنولوژی و گسترش اینترنت، رسانهها دستخوش تغییرات اساسی شدهاند. رسانههای سنتی مانند تلویزیون، رادیو و مطبوعات، هنوز هم در تأثیرگذاری بر افکار عمومی و به ویژه در زمینه سلامت نقش دارند. از سوی دیگر، رسانههای مدرن مانند شبکههای اجتماعی و وبسایتهای خبری جدید نیز به عنوان منابع اطلاعاتی محبوب قرار گرفتهاند. این دو نوع رسانه با یکدیگر تعامل داشته و میتوانند برای ترویج اقدامات پیشگیرانه علیه سرطان به کار گرفته شوند.
در تحقیقی که توسط «کرمان و همکاران» در سال 2020 انجام شد، مشخص شد که رسانههای سنتی به طور ویژه در دسترسی به جمعیتهای سالخوردهتر و افرادی که به اینترنت دسترسی ندارند، مؤثر هستند. به طور مشابه، رسانههای مدرن به نوجوانان و جوانان میتوانند پیامهای مربوط به پیشگیری از سرطان را به سرعت منتقل کنند. این تعادل بین رسانهها میتواند به افزایش آگاهی عمومی بسیار کمک کند و رفتارهای پیشگیرانه را ارتقا دهد.
استراتژیهای رسانهای برای ترویج پیشگیری از سرطان
استفاده از استراتژیهای مناسب رسانهای میتواند تأثیر بهسزایی در ارتقای سلامت عمومی و اقدامات پیشگیرانه علیه سرطان داشته باشد. یکی از استراتژیهای کلیدی، ارائه محتوای آموزشی جذاب و معنادار است. این محتوا باید شامل اطلاعات دقیق درباره عوامل خطر، روشهای پیشگیری، نشانههای اولیه و نکات شناسایی سرطان باشد.
برای مثال، کمپین ‘’چک کن و بدان‘’ که از سوی سازمان بهداشت جهانی و سازمانهای بهداشتی محلی در بسیاری از کشورها راهاندازی شده، از رسانههای مختلف مانند تلویزیون و شبکههای اجتماعی برای آموزش به مردم استفاده کرده است. دادهها نشان میدهند که این نوع کمپینها میتوانند 30 درصد افزایش در تأسیس مراکز معاینه پزشکی و عدمحضور در شرایط خطرناک را به همراه داشته باشند.
جدول 1: تأثیر رسانهها در ارتقاء آگاهی درباره سرطان
| نوع رسانه | درصد تأثیرگذاری بر روی آگاهی عمومی (%) |
| تلویزیون | 45 |
| رادیو | 20 |
| شبکههای اجتماعی | 25 |
| وبسایتهای خبری | 10 |
نقش رسانههای اجتماعی در پیشگیری از سرطان
رسانههای اجتماعی به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود در ترویج ارتباطات بین فردی و جامعه، نقش مهمی در ارتقای آگاهی و اقدامات پیشگیرانه علیه سرطان ایفا میکنند. در سالهای اخیر، با توجه به گسترش گوشیهای هوشمند و دسترسی آسان به اینترنت، این رسانهها به ابزاری مؤثر برای جلب توجه مخاطبان جوان تبدیل شدهاند.
کمپینهای آنلاین با محوریت سرطان، مانند ‘’ما با هم مبارزه میکنیم‘’ که در شبکههایی مانند فیسبوک و اینستاگرام برگزار میشود، میتوانند به جلب نظر عمومی و ترغیب افراد به معاینههای دورهای و آزمایشات پیشگیرانه کمک کنند. بر اساس مطالعهای در سال 2021، 60 درصد از شرکتکنندگان در یک نظرسنجی اعلام کردند که اطلاعات دریافت شده از رسانههای اجتماعی موجب تغییر رفتار آنها در زمینه پیشگیری از سرطان شده است.
چالشها و موانع استفاده از رسانهها
با وجود تأثیر مثبت رسانهها در ترویج اقدامات پیشگیرانه، اما برخی چالشها و موانع وجود دارند. یکی از مشکلات اصلی، وجود اطلاعات نادرست و گمراهکننده در فضای مجازی است که میتواند به کاهش اعتماد به اطلاعات تولید شده توسط منابع معتبر منجر شود. در برخی موارد، این اطلاعات غلط میتوانند تأثیر معکوس داشته و مردم را از انجام اقدامات پیشگیرانه منصرف کنند.
بررسیها نشان میدهند که حدود 40 درصد اطلاعات منتشر شده در رسانههای اجتماعی در زمینه سرطان، نادرست یا بیش از حد سادهسازی شدهاند (منبع: «پژوهشهای بهداشت عمومی، 2022»). این موضوع باعث نیاز به افزایش آگاهی و آموزش به رسانهنگاران و تولیدکنندگان محتوا درباره اهمیت ارائه اطلاعات دقیق و علمی در موضوعات مربوط به سلامت میشود.
جمعآوری دادهها: استفاده از آمار و ارقام
برای ارزیابی تأثیر رسانهها در پیشگیری از سرطان، ضرورت جمعآوری دادههای معتبر و معتبر وجود دارد. استفاده از آمارها و ارقام میتواند به تحلیل دقیقتری از وضعیت موجود و پیشرفتهای حاصل شده کمک کند. برای مثال، تحقیقاتی که توسط سازمان بهداشت جهانی در سطح جهانی صورت میگیرد، میتواند به ارائه تصویری شفاف از روند شیوع سرطان و تأثیر رسانهها در آگاهی جامعه کمک کند.
جدول 2: آمار تأثیر رسانهها در برنامههای پیشگیری از سرطان
| سال | درصد آگاهی افزایش یافته (%) |
| 2018 | 20 |
| 2019 | 30 |
| 2020 | 40 |
| 2021 | 45 |
نتیجهگیری
نقش رسانهها در ترویج اقدامات پیشگیرانه علیه سرطان غیرقابل انکار است. با ایجاد و پخش محتواهایی با کیفیت و معتبر، رسانهها میتوانند به افزایش آگاهی عمومی و تغییر رفتارها در زمینه پیشگیری از سرطان کمک کنند. رسانهها باید در رهیافتهای آموزشی خود بر صحت اطلاعات تأکید ورزند و از انتشار اطلاعات غلط جلوگیری کنند. همچنین، همکاری بین رسانهها و سازمانهای بهداشتی میتواند موجب بهبود روندهای آموزشی و ترویجی در زمینه پیشگیری از سرطان شود.
در نهایت، اهمیت ایجاد فرهنگ صحیح اطلاعات در رسانهها به وضوح نقش آنها را در ترویج سلامت عمومی نمایان میکند و نیاز به تلاشهای مؤثر و مستمر در این زمینه را نشان میدهد. رسیدن به یک جامعهی آگاه و مسئول در خصوص سلامت، غیرممکن نیست بلکه وابسته به اقدامات هماهنگ و هوشمندانهی رسانهها است.
