اختلال اینترنت، خطر جدی برای اقتصاد دیجیتال
گزارش جامع خبری: هشدار جدی درباره پایان عصر اقتصاد دیجیتال ایران
به گزارش قدیری نیوز به نقل از بازارکار، در حالیکه سه ماه گذشته شاهد اختلالات گسترده اینترنت بودهایم، سوالات اساسی درباره پیامدهای این وضعیت بر اقتصاد دیجیتال ایران به شدت مطرح شده است. بر اساس آمارها و دادههای رسمی، این اختلالات نشان دادهاند که اینترنت نه تنها یک ابزار جانبی بلکه به یکی از زیرساختهای مهم اقتصادی تبدیل شده است؛ زیرساختی که معیشت میلیونها نفر به آن وابسته است.
در حال حاضر، اختلال در اینترنت موجب شکلگیری یک رکود خاموش در لایههای مختلف اقتصاد شده است. با ادامه این روند، اقتصاد دیجیتال ایران با یک «بازآرایی اجباری» مواجه شود که ممکن است به حذف بعضی از بازیگران و تقویت دیگران منجر گردد. برآوردها نشان میدهد که سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی ایران به حدود ۶ تا ۷ درصد رسیده و وابستگی مستقیم و غیرمستقیم ۱۰ میلیون نفر به این حوزه، تأثیرات جدی از اختلالات اینترنتی را بر درآمد و معیشت آنها نمایان میکند.
گروههای مانند فریلنسرها که بهعنوان ستون نامرئی اقتصاد دیجیتال شناخته میشوند، بیشترین آسیب را از این اختلالات میبینند. این گروه که شامل برنامهنویسان، طراحان و تولیدکنندگان محتوا میشود، با کاهش ۷۰ تا ۸۰ درصدی حجم پروژههای آنلاین مواجه هستند. همچنین، اختلالات در پرداختهای ارزی و بیاعتمادی به حسابهای کاری در پلتفرمهای بینالمللی میتواند آسیبهای جدی دیگری به آنها وارد کند.
در سوی دیگر، اقتصاد پلتفرمی نیز تحت تأثیر قرار گرفته است. اگرچه ظاهراً این بخش هنوز فعال است، اما با کاهش پنهان درآمد مواجه شده و هزینههای عملیاتی آنها افزایش یافته است. پژوهشها نشان میدهد که در شرایط فشار اقتصادی، درآمد واقعی کارگران پلتفرمی کاهش یافته و زمان انتظار آنها بدون درآمد، افزایش یافته است. به طور کلی، این اختلالات منجر به نوعی «فرسایش درآمدی» در این بازار شده است که احتمال خروج نیروی کار از این حوزه را افزایش میدهد.
در کنار این مشکلات، طرحهای اینترنت طبقاتی برای مدیریت شرایط نیز مطرح شده است که بنا بر انتقادات، میتواند فرصتهای نابرابری را به وجود آورد و کسبوکارهای کوچک و غیررسمی را به حاشیه براند. به گفته فعالان بازار، این روند میتواند به کاهش رقابت و رشد انحصار و کوچکتر شدن فضای کسبوکارهای خرد منجر شود.
مشاغل سنتی و حضوری به ویژه خردهفروشیها، به دلیل وابستگی کمتری به اینترنت تا حدودی توانستهاند در برابر این بحران مقاومت کنند، اما این مقاومت نیز با کاهش قدرت خرید عمومی و اختلال در زنجیره تأمین به آسیبپذیری آنها منجر خواهد شد.
از دیگر تبعات این بحران باید به اثر دومینویی آن اشاره کرد؛ جایی که اختلال در یک فروشگاه آنلاین میتواند به تحمیل آسیب به زنجیرههای وابسته از جمله تولیدکنندگان و تأمینکنندگان انجامد.
بر اساس تخمینها، زیان انباشته ناشی از این اختلالات به دهها هزار میلیارد تومان رسیده است و این در حالی است که پیامدهای بلندمدت آن نظیر کاهش سرمایهگذاری و مهاجرت نیروی کار متخصص نیز به نگرانیها افزوده است.
در نهایت، پرسش کلیدی این است که آیا میتوان زیرساخت اینترنت را بهصورت محدود و گزینشی مدیریت کرد بدون آنکه آسیبهای اقتصادی و اجتماعی آن را پذیرفت؟ این پرسش به روشنسازی مسیر آینده اقتصاد دیجیتال ایران که میتواند به سمت گسترش فرصتها یا حذف تدریجی آنها برود، کمک خواهد کرد.
