کلاس تخصصی انواع ساختار روایی
به گزارش قدیرینیوز به نقل از انجمن سینمای جوانان ایران:
«روایت» در برابر «نریشن سینمایی»؛ نسبت دیداری دوربین با شخصیتها کلید تحلیل سینما
انجمن سینمای جوانان ایران در ادامه چهاردهمین دوره دانشافزایی آنلاین ویژه مربیان فیلمنامهنویسی، روز یکشنبه سوم خردادماه، کلاس تخصصی «انواع ساختار روایی در فیلمنامه و کارگردانی فیلم کوتاه» را با تدریس شهرام مکری، کارگردان و مدرس سینما، برگزار کرد.
این دوره با هدف ارتقای سطح علمی مربیان، همسانسازی نگرشهای آموزشی، بهبود کیفیت اجرای دورههای فیلمسازی و افزایش سطح تولیدات هنرجویان در سراسر کشور در حال برگزاری است و در این جلسه، ۱۳۸ مربی از ۵۷ دفتر انجمن بهصورت آنلاین شرکت داشتند.
تفکیک مفهومی کلیدی: زاویه دید روایت vs نریشن
شهرام مکری در آغاز با مرور مفاهیم بنیادین روایت و زاویه دید (اولشخص، دومشخص و سومشخص)، به یکی از خطاهای رایج در تحلیل سینما پرداخت: خلط میان «زاویه دید روایی» و «نریشن». او تأکید کرد که وجود نریشن (Voice Over) در یک فیلم بهتنهایی به معنای اولشخص بودن روایت نیست. نریشن میتواند اشکال متنوعی داشته باشد بدون آنکه لزوماً ساختار روایی اثر را تعریف کند.
انواع نریشن در سینما
مکری در این جلسه به دستهبندیهای دقیق نریشن پرداخت و گونههای اصلی آن را برشمرد:
- نریشن داستانگو
- نریشن پارودی یا اغراقآمیز
- نریشن اقتباسی (نزدیک به متن منبع)
- نریشن مبتنی بر متنهای نوشتاری (نامه، خاطره)
- نریشن ذهنی یا درونی (Internal Monologue)
- نریشنهای متضاد یا ناهمسو (تضاد محتوای صوتی با تصویر)
- نریشنهای غیرمعمول (با تغییر ناگهانی زاویه دید یا ایجاد روایت جعلی)
- نریشن خاطرهمحور (ویس مموری)
نسبت دوربین و روایت؛ فراتر از صدا
در بخش پایانی، مکری بحث را به سطح کارگردانی و رابطه دیداری دوربین با شخصیتها گسترش داد. او تأکید کرد در تحلیل سینما نباید صرفاً به نریشن تکیه کرد، بلکه نسبت دیداری دوربین با شخصیتها نیز تعیینکننده است. در اغلب ساختارهای سینمایی، دوربین نقش «ناظر سومشخص» را دارد، حتی در آثار با ادعای روایت اولشخص.
او سه وضعیت اصلی در رابطه اطلاعاتی میان مخاطب و کاراکتر را تشریح کرد:
۱. هر دو بیاطلاع (ایجاد غافلگیری)
۲. مخاطب آگاه، کاراکتر بیاطلاع (ایجاد تعلیق)
۳. کاراکتر آگاه، مخاطب بیاطلاع (ایجاد ساختار اطلاعاتی یا افشاگرانه)
این جلسه با تمرکز بر تفکیک دقیق نریشن، زاویه دید و جایگاه دوربین، تلاش کرد نگاه تحلیلی دقیقتری به ساختار روایی در فیلمنامه و کارگردانی ارائه دهد.
چهاردهمین دوره دانشافزایی آنلاین انجمن سینمای جوانان ایران در روزهای آینده با نشستهای تخصصی دیگری با تدریس آرمان خوانساریان و احمد سجادیصدر ادامه خواهد یافت.
