# سقوط پرواز ۶۵۵ ایرانایر: خطای مرگبار ناو آمریکایی در خلیج فارس

ناو وینسنس، که درگیر درگیریهایی با قایقهای تندروی ایرانی در آبهای کمعمق بود، هواپیمای مسافربری را با یک جنگنده نظامی اشتباه گرفت. با وجود شناسایی سیگنالهای دوستانه (Identification Friend or Foe) هواپیما که نشاندهنده یک هواپیمای غیرنظامی بود و نیز قرار داشتن آن در مسیر هوایی شناختهشده تجاری (در مسیر A۵۷۷) و ارتفاع ثابت، فرمانده ناو دستور شلیک دو موشک سطح به هوای SM-2MR را صادر کرد. هر دو موشک به هدف اصابت کردند و هواپیمای ایرباس به طور کامل منهدم شد. تمامی ۲۹۰ مسافر و خدمه در واقعهای که کمتر از هشت دقیقه به طول انجامید، جان باختند.
این حادثه یکی از مرگبارترین تراژدیهای هوانوردی ناشی از اقدام نظامی را رقم زد. دولت ایالات متحده در ابتدا ادعا کرد که هواپیما در حال کاهش ارتفاع و خارج شدن از مسیر تجاری بوده و به سمت ناو در حال مانور تهاجمی است. اما گزارشهای بعدی، از جمله بررسی کنگره ایالات متحده و گزارش سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ایکائو)، تناقضها و خطاهای متعددی را در اقدامات خدمه وینسنس، از جمله اشتباه در شناسایی و تحت فشار بودن محیط عملیاتی، آشکار کرد.
در نهایت، در سال ۱۹۹۶، دولت ایالات متحده با پرداخت ۶۱.۸ میلیون دلار به عنوان غرامت به دولت ایران و نیز خانوادههای قربانیان غیرایرانی (بدون پذیرش مسئولیت حقوقی) موافقت کرد. این حادثه نه تنها به عنوان نقطهای تاریک در تاریخ روابط ایران و آمریکا ثبت شده، بلکه همواره به عنوان نمادی هشداردهنده از فاجعهای که میتواند از ترکیب تجهیزات پیشرفته، خطای انسانی و فضای ملتهب نظامی حاصل شود، مورد اشاره قرار میگیرد.








