# هجرت پیامبر (ص): سرآغاز تاریخ درخشان اسلام *از غار ثور تا تأسیس تمدن در مدینه*
هجرت پیامبر اکرم (ص) از مکه به مدینه، که به اختصار «هجرت» نامیده میشود، تنها یک سفر جغرافیایی نبود، بلکه رویدادی بنیادین و سرنوشتساز در تاریخ اسلام به شمار میرود. این واقعه در سال سیزدهم بعثت و پس از سیزده سال دعوت آشکار و پنهان در مکه، همراه با تحمل مشقتها، آزارها و محاصرههای طاقتفرسای مشرکان رخ داد. هنگامی که اذیت و آزار قریش و توطئه قتل رسول خدا (ص) به اوج خود رسید، فرمان الهی برای ترک زادگاه نازل شد. پیامبر با همراهی وفادارش حضرت ابوبکر (رض)، شهر مکه را به مقصد یثرب (که بعدها مدینه النبی نام گرفت) ترک کردند.
این سفر پرمخاطره، با نقشهای حساب شده و با یاری افراد شجاعی مانند حضرت علی (ع) که در بستر پیامبر خوابید تا نقشه قریش را خنثی کند، و نیز عبدالله بن اریقط که راهنمای راه بود، آغاز شد. سه روز اقامت در غار ثور و پنهان شدن از دید جویندگان قریش، که عنکبوت بر درگاه غار تار تنید و کبوتری آشیانه ساخت، از نشانههای لطف الهی در این سفر بود. سرانجام پیامبر پس از حدود دو هفته سفر، در روز دوازدهم ربیعالاول به قبا، در حومه مدینه وارد شدند و پس از چند روز اقامت، به قلب شهر مدینه رهسپار شدند.
ورود سراسر نور و امید پیامبر به مدینه، با استقبال پرشور و بینظیر انصار (ساکنان مدینه) مواجه شد. این هجرت، سرآغاز فصل کاملاً جدیدی برای دعوت اسلام شد. در مدینه، پیامبر توانست نخستین جامعه اسلامی مستقل و الگومند را بر پایه اخوت و برادری میان مهاجرین و انصار بنیان نهد، مسجد نبوی را به عنوان کانون عبادت، تعلیم و حکومت تأسیس کند و پیماننامهای جامع برای اداره امور شهر و روابط با پیروان دیگر ادیان تنظیم نماید. از این رو، هجرت چنان اهمیت یافت که مبدأ تاریخ درخشان اسلامی قرار گرفت. این رویداد، نماد گذر از دوران سختی و محدودیت به عرصهای برای تأسیس تمدنی جهانی بود؛ تمدنی که بر مبنای عدل، علم و اخلاق شکل میگرفت. هجرت، درس ایستادگی در برابر ستم، توکل بر خداوند و برنامهریزی برای آیندهای بهتر را برای همه انسانها به ارمغان گذاشت.
