تصمیمیار هوشمند خرید و فروش طلا لحظههای کلیدی خرید و فروش را به کمک هوش مصنوعی شناسایی و از طریق پیامک آنی، مطلع شوید. همین امروز عضو شوید و از فرصتهای بازار استفاده کنید.
همنشینی جاودان: امام علی (ع) و پیوند ناگسستنی اهل بیت با قرآن
همنشینی جاودان: امام علی و قرآن
۞ عَنْ أمیرالْمُؤْمنینَ علیه السلام قالَ:إِنَّ اللّه َ طَهَّرَنا وَ عَصَمَناوَ جَعَلَنا شُهَداءَ عَلى خَلْقِهِ،وَ حُجَتـَّـهُ فى أرْضِـهِ،وَ جَعَلَنا مَعَ الْقُرْآنِ، وَ الْقُرْآنَ مَعَنا،لانُفارِقُهُ وَ لا یُفارِقُنا. ۞
۞ امیرمؤمنان علیه السلام فرمود:خداوند ما را پاك كرد و عصمت بخشید و ما را گواهان بر خلقش و حجّتش در روى زمین قرار داد، و ما را همراه قرآن و قرآن را همراه ما كرده كه ما از آن جدا نیستیم و آن هم از ما جدا نخواهد شد.طهارت و عصمت، از ویژگى هاى اهل بیت است، و چون الگوى مسلمانانند، شاهد و گواه بر خلقند و چون همتا و همراه با قرآنند، حجّت بر مردمند و اطاعتشان لازم است و همراهى با آنان، انسان را به كمال و نجات مى رساند.۞.
”
همراهی همیشگی قرآن و اهل بیت: کلید هدایت و نجات. در این نوشتار، همراه با حدیث نورانی امیرالمومنین علی (ع)، به عمق این پیوند ناگسستنی و ضرورت تمسک به این دو ثقل (قرآن و عترت) برای رستگاری میپردازیم.
مقدمه
حدیث شریف امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب (علیه السلام) که میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ طَهَّرَنَا وَ عَصَمَنَا وَ جَعَلَنَا شُهَدَاءَ عَلَى خَلْقِهِ، وَ حُجَّتَهُ فِی أَرْضِهِ، وَ جَعَلَنَا مَعَ الْقُرْآنِ، وَ الْقُرْآنَ مَعَنَا، لَا نُفَارِقُهُ وَ لَا یُفَارِقُنَا»، گوهری تابناک از معارف اسلامی است که جایگاه رفیع اهل بیت (علیهم السلام) و ارتباط عمیق و ناگسستنی آنان با قرآن کریم را ترسیم میکند. این کلام نورانی، تنها یک توصیف تاریخی نیست، بلکه بیانی است از یک حقیقت هستیشناختی و دینی که پایههای اعتقادی شیعه و خط مشی فکری و عملی یک مسلمان راستین را شکل میدهد. در این نوشتار، با تفحص در این حدیث شریف، به بررسی ابعاد مختلف این پیوند مقدس میپردازیم.
طهارت و عصمت: بنیان الهی مرجعیت
ماهیت طهارت و عصمت اهل بیت (ع)
وقتی امام علی (ع) میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ طَهَّرَنَا وَ عَصَمَنَا»، به دو ویژگی بنیادین و الهی اشاره میکند که مقدمه و شرط لازم برای ایفای نقشهای بعدی است. «طَهَّرَنَا» به معنای پاکسازی از هرگونه آلودگی ظاهری و باطنی، از شرک و نفاق گرفته تا گناهان صغیره و کبیره و حتی از خطا و سهو است. این طهارت، ریشه در آیه تطهیر (سوره احزاب، آیه ۳۳) دارد که خداوند اراده پاکی مطلق را برای اهل بیت پیامبر (ص) اعلام میکند. این پاکی، تنها منحصر به طهارت جسمانی یا ظاهری نیست، بلکه طهارت روح، فکر، نیت و سرشت را در برمیگیرد. آنان مظهر اسم «قدوس» خداوند و تجلیگاه طهارت مطلق هستند.
«عَصَمَنَا» به معنای مصونیت و حفاظت الهی است. عصمت، نیرویی است که خداوند به ولی خود میدهد تا با وجود داشتن قدرت و اختیار بر ترک معصیت، به لطف الهی از هرگونه خطا، گناه و اشتباه حفظ شود. این عصمت، آنان را به عنوان الگوهایی کاملاً قابل اعتماد و پیروی قرار میدهد. اگر طهارت، حالت نهایی و نتیجه است، عصمت، فرآیند و سبب حفظ در آن حالت است. این دو ویژگی، اهل بیت (ع) را از دیگر انسانها متمایز ساخته و آنان را شایسته مقام «شهید» و «حجت» میسازد. چرا که گواه و حجت باید خود، بیعیب و مصون از اشتباه باشد تا شهادت و دلیل او مقبول افتد.
نقش اهل بیت به عنوان شهیدان بر آفریدگان
جمله «وَ جَعَلَنَا شُهَدَاءَ عَلَى خَلْقِهِ» نقش دیگری از اهل بیت (ع) را نمایان میسازد. آنان «شاهد» و «گواه» بر امتها و انسانها هستند. این شهادت چند بعد دارد: نخست، شهادت عملی؛ چرا که آنان مجسمههای عمل به قرآن و اسلام ناب هستند. زندگی آنان، خود گواهی است بر حقانیت دین و امکان عملی شدن دستورات الهی. دوم، شهادت در قیامت؛ همانگونه که پیامبران بر امتهای خود گواهی میدهند، اهل بیت (ع) نیز به عنوان اوصیا و ادامهدهندگان راه انبیا، در روز حساب بر عملکرد امت اسلامی شهادت خواهند داد. سوم، شهادت بر ولایت؛ آنان گواهان ولایت الهی بر زمین هستند و وجودشان دلیل محکمی بر استمرار هدایت پس از پیامبر (ص) است. این مقام شهادت، مسئولیت سنگینی بر دوش امت میگذارد تا همواره خود را در محضر این گواهان حاضر ببینند و اعمال خویش را با میزان سنجش آنان محک بزنند.
اهل بیت و قرآن: دو ثقل ناگسستنی
تفسیر حقیقی قرآن در سیره اهل بیت (ع)
بخش پایانی و مرکزی حدیث، بر پیوندی ابدی تأکید میورزد: «وَ جَعَلَنَا مَعَ الْقُرْآنِ، وَ الْقُرْآنَ مَعَنَا، لَا نُفَارِقُهُ وَ لَا یُفَارِقُنَا». این جمله، قلب اعتقاد شیعه را تشکیل میدهد. این همراهی، تنها یک همنشینی فیزیکی یا تاریخی نیست، بلکه یک وحدت وجودی، معرفتی و هدایتی است. قرآن، کلام نازل شده خداوند است، و اهل بیت (ع)، مفسران و مجریان حقیقی و معصوم این کلام هستند. قرآن، کتاب صامت (گویای خاموش) است و اهل بیت، کتاب ناطق (گویای سخنگو). یکی بدون دیگری ناقص است. هرگونه فهم از قرآن که با سیره و گفتار معصومین (ع) در تضاد باشد، به بیراهه میرود.
این پیوند آنچنان عمیق است که امام (ع) میفرماید: ما از قرآن جدا نیستیم و قرآن از ما جدا نمیشود. این یعنی شناخت حقیقی قرآن بدون تمسک به اهل بیت (ع) ممکن نیست و پیروی راستین از اهل بیت نیز خارج از چارچوب قرآن معنا ندارد. آنان عین قرآن مجسم هستند. تمام فضایل، احکام، اخلاق و معارفی که در قرآن آمده، در وجود مبارک آنان متجلی شده است. از این رو، حدیث ثقلین که از پیامبر (ص) نقل شده، مؤید همین حقیقت است که مسلمانان تا روز قیامت باید به این دو ثقل (قرآن و عترت) تمسک جویند تا گمراه نشوند.
اهل بیت به عنوان حجت الهی در زمین
عبارت «وَ حُجَّتَهُ فِی أَرْضِهِ» تکمیلکننده جایگاه اهل بیت است. «حجت» به معنای دلیل روشن، برهان قاطع و واسطه فیض الهی است. خداوند در هر زمان، حجتی بر مردم دارد تا راه هدایت مسدود نباشد و عذر مردم در گمراهی باطل شود. اهل بیت (ع)، این حجتهای الهی هستند. آنان پل ارتباط بین خدا و خلق، مفسران اراده الهی و مجرای نزول رحمت حق بر زمین هستند. طهارت و عصمت آنان، شرط لازم برای این مقام است؛ زیرا حجت خدا باید عاری از هر عیبی باشد تا دلیلش قاطع باشد.
این مقام حجت بودن، اطاعت از آنان را واجب میسازد. اطاعت از اهل بیت، در واقع اطاعت از خداست، چرا که آنان خواست و رضایت الهی را بدون کم و کاست بیان و اجرا میکنند. همراهی با آنان که «مَعَ الْقُرْآنِ» هستند، انسان را به کمال و نجات میرساند. این همراهی، تنها دوستی زبانی نیست، بلکه پیروی عملی از سیره آنان، کسب معارف دین از طریق آنان و دفاع از حریم ولایت آنان است.
نتیجهگیری: درسهایی برای زندگی امروز
حدیث امام علی (ع) یک سند هدایت برای تمام اعصار است. در دنیای امروز که با تلاطم فکری و انحرافات گوناگون مواجهیم، تمسک به این دو ثقل قیم (قرآن و عترت) راه نجات است. شناخت اهل بیت (ع) به عنوان انسانهای پاک و معصوم، الگوگیری از زندگی آنان، و فهم قرآن از نگاه آنان، ما را از خطر انحراف مصون میدارد. این حدیث به ما میآموزد که اسلام واقعی، اسلام قرآن و عترت است و هر مکتب یا خوانشی که بخواهد این دو را از هم جدا کند، به بیراهه رفته است. باید همواره در محضر این «شهیدان» و «حجتهای» الهی خود را حاضر ببینیم، از دریای بیکران معرفت آنان بهره ببریم و با پیروی از آنان، که همراهان همیشگی قرآنند، راه سعادت دنیا و آخرت را بپیماییم. همانگونه که خود امام (ع) فرمودند، این پیوند، پیوندی ابدی و ناگسستنی است؛ پس سعادت ما در گرو شناخت، محبت و پیروی از این همنشینی مقدس است.
خوانندگان و همراهان پایگاه خبری قدیری نیوز، علاوه بر ثبت نظر، پیشنهادات و یا سوالات خود می توانید با ورود به گفتگوی زنده خبری در پیام رسان پایگاه خبری، مستقیما با سایر مخاطبین که هم اکنون در پیام رسان آنلاین هستند درباره موضوعات خبری تبادل نظر کنید. برای استفاده نیازی به ثبت نام ندارید.