تیتر پیشنهادی: سینمای تجربی: جهان‌شکنی قواعد مرسوم
به گزارش قدیری نیوز به نقل از انجمن سینمای جوانان ایران:
تهران - در دومین نشست تخصصی «۴۳-۲۰» چهل و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران با عنوان «معیار و عیار»، تعریف، ماهیت و مؤلفه‌های سینمای تجربی و مرزهای آن به بحث و بررسی گذاشته شد.
این نشست تخصصی با حضور روناک رنجی (تهیه‌کننده و مدیر تولید)، محسن آقالر (کارگردان و فیلمنامه‌نویس) و سعید پوراسماعیلی (منتقد و پژوهشگر سینما) و با اجرای امیرحسین رسولی برگزار شد.
در این جلسه، کارشناسان به واکاوی این پرسش اساسی پرداختند که «سینمای تجربی چیست؟» و تأکید کردند که این گونه سینمایی، جهانی است که قواعد مرسوم سینما را به چالش می‌کشد و می‌شکند.
از مهم‌ترین نکات و جزئیات مطرح‌شده در این نشست می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
* تعریف باز و سیال: شرکت‌کنندگان بر این موضوع توافق داشتند که ارائه یک تعریف ثابت و بسته برای «فیلم تجربی» دشوار و حتی ناممکن است. این ژانر بیشتر با «نگرش» و «رویکرد» فیلمساز به رسانه سینما تعریف می‌شود تا رعایت یک سری قواعد از پیش تعیین‌شده.
* شکستن قوانین مرسوم: محور اصلی بحث، تأکید بر ماهیت جهان‌شکن سینمای تجربی بود. در این نوع سینما، قواعد روایت خطی، شخصیت‌پردازی کلاسیک، ساختار سه‌پردهای و حتی تکنیک‌های مرسوم فیلمبرداری و صداگذاری مورد پرسش قرار می‌گیرند و بازتعریف می‌شوند.
* تجربه به مثابه هسته مرکزی: عنوان شد که در سینمای تجربی، خودِ فرآیند تجربه کردن (چه برای سازنده و چه برای مخاطب) بر نتیجه نهایی اولویت دارد. این سینما بیشتر به دنبال پرسش‌گری، جستجو و کشف امکانات جدید رسانه‌ای است تا بیان یک داستان سرراست.
* تمایز از سینمای آبستره و آوانگارد: در بخشی از مباحث، به تفاوت‌های ظریف سینمای تجربی با گونه‌های نزدیکی مانند سینمای آبستره (انتزاعی) و آوانگارد (پیشرو) پرداخته شد. اگرچه این مرزها اغلب سیال و درهم‌تنیده هستند، اما اشاره شد که سینمای تجربی می‌تواند در بسترهای مختلف، از داستانی تا مستند، ظهور کند و لزوماً انتزاع کامل نیست.
* چالش داوری و ارزیابی: یکی از مباحث چالش‌برانگیز نشست، معیارهای نقد و داوری فیلم تجربی بود. پرسش این بود که با چه متر و معیاری می‌توان اثری را که خود قواعد را می‌شکند، ارزیابی کرد؟ در این بخش بر لزوم توسعه ادبیات نقد متناسب با این گونه سینمایی و اهمیت توجه به نیت فیلمساز، انسجام درونی اثر و ابداع فرمی تأکید شد.
* تأکید بر نقش مخاطب: سخنرانان خاطرنشان کردند که در سینمای تجربی، مخاطب نقش فعال‌تری دارد. چنین آثاری اغلب کامل‌کننده نیستند و از بیننده دعوت می‌کنند تا در ساخت معنا مشارکت کند و تجربه شخصی خود را از مواجهه با اثر شکل دهد.
این نشست، با هدف شفاف‌سازی و تعمیق درک از سینمای تجربی در بستر جشنواره فیلم کوتاه تهران برگزار شد و نشان داد که این حوزه، با وجود حاشیه‌ای خوانده شدن، کماکان به عنوان بستری ضروری برای نوآوری و گسترش مرزهای زبان سینمایی مورد توجه جدی است.
