تصمیمیار هوشمند خرید و فروش طلا لحظههای کلیدی خرید و فروش را به کمک هوش مصنوعی شناسایی و از طریق پیامک آنی، مطلع شوید. همین امروز عضو شوید و از فرصتهای بازار استفاده کنید.
رابطه متقابل عاشق و معشوق: درسی از مکتب امام رضا (ع)
جایگاه تو نزد من، جایگاه من نزد تو
۞الكافی عن الحسن بن الجهم : قُلتُ لِأَبِی الحَسَنِ علیه السلام : لا تَنسَنی مِنَ الدُّعاءِ . قالَ : (أ)وَتَعلَمُ أنّی أنساكَ ؟ فَتَفَكَّرتُ فی نَفسی وقُلتُ : هُوَ یَدعو لِشیعَتِهِ وأنَا مِن شیعَتِهِ ، قُلتُ : لا ، لا تَنسانی . قالَ : وكَیفَ عَلِمتَ ذلِكَ ؟ قُلتُ : إنّی مِن شیعَتِكَ ، وإنَّكَ لَتَدعو لَهُم . فَقالَ : هَل عَلِمتَ بِشَیءٍ غَیرِ هذا ؟ قُلتُ : لا . قالَ : إذا أرَدتَ أن تَعلَمَ ما لَكَ عِندی فَانظُر (إلى) ما لی عِندَكَ . ۞
۞ الكافى ـ به نقل از حسن بن جَهْم ـ : به امام رضا علیه السلامگفتم : مرا از دعا فراموش مكن . حضرت فرمود : «گمان مى كنى كه من فراموشت مى كنم ؟». اندكى در خودم اندیشیدم و با خود گفتم : او براى شیعیانش دعا مى كند و من نیز از شیعیانش هستم . آن گاه گفتم : نه ، فراموشم نمى كنى . فرمود : «از كجا فهمیدى ؟» . گفتم : من از شیعیانت هستم و تو برایشان دعا مى كنى . فرمود : «آیا متوجّه چیز دیگرى جز این شدى ؟». گفتم : نه . فرمود : «هرگاه خواستى بدانى كه نزد من چه جایگاهى دارى ، ببین من نزدت چه جایگاهى دارم» .۞.
”
💎 ‘’نزد من چه جایگاهی دارم؟‘’
کلیدی که امام رضا(ع) برای سنجش عمق رابطهات با امام زمانت میدهد.
یک اصل آتشین برای همه روابط معنوی.
رابطه را از سطحیگری نجات دهیم.
#امام_رضا #عرفان_عملی #معنویت
نگاهی به روایت ‘’انظر ما لی عندک‘’
در میان گنجینههای گرانبهای روایی شیعه، حدیثی از امام رضا (ع) وجود که گویی کلید فهم رابطه انسان با امام زمان خویش را در دستان ما مینهد. این روایت که در کتاب شریف الکافی از قول حسن بن جهم نقل شده است، تنها چند جمله کوتاه است، اما عمق مفهومی آن، اقیانوسی از معارف را در خود جای داده است. هنگامی که حسن بن جهم از امام میخواهد که او را از دعا فراموش نکند، امام پرسشی بنیادین مطرح میکنند: ‘’آیا گمان میکنی من تو را فراموش میکنم؟‘’. این پرسش، آغاز مکاشفهای عمیق در مورد ماهیت رابطه شیعه با امام خویش است.
در نگاه نخست، شاید این گفتگو ساده به نظر برسد، اما در حقیقت، امام رضا (ع) در این روایت، معیار سنجش ارتباط معنوی را به شیعیان میآموزد. وقتی حسن بن جهم با استدلال خود مبنی بر اینکه از شیعیان امام است و امام برای شیعیان دعا میکند پاسخ میدهد، امام این پاسخ را کافی نمیدانند و درس بزرگتری ارائه میدهند: ‘’هرگاه خواستی بدانی که نزد من چه جایگاهی داری، ببین من نزدت چه جایگاهی دارم‘’. این جمله، عصاره یک جهانبینی رابطهمحور است که بر مسئولیت متقابل و توجه دو سویه تأکید دارد.
تحلیل مفهوم ‘’جایگاه متقابل‘’ در روابط معنوی
امام رضا (ع) در این حدیث، رابطه انسان با امام را به رابطهای زنده، پویا و مبتنی بر تبادل معنوی تبدیل میکند. این نگرش، از رویکرد منفعلانه و یکسویه فراتر رفته و بر مسئولیت انسان در قبال امام تأکید میورزد. ‘’من نزدت چه جایگاهی دارم‘’ پرسشی است که هر شیعه باید از خویش بپرسد. آیا امام در زندگی من تنها یک نام و عنوان است یا حضوری زنده و تأثیرگذار؟ آیا جایگاه امام در دل، اندیشه و عمل من چنان است که شایسته انتظار برای جایگاه من نزد ایشان باشد؟
این اصل، تنها به رابطه با امام معصوم محدود نمیشود، بلکه الگویی برای تمام روابط معنوی انسان است. رابطه با خدا، با اولیای الهی، با مربیان معنوی و حتی با همنوعان، هنگامی اصیل و اثرگذار خواهد بود که بر پایه توجه متقابل و مسئولیت دو سویه استوار باشد. هنگامی که از خداوند طلب توجه و محبت میکنیم، باید بپرسیم خدا در زندگی ما چه جایگاهی دارد. زمانی که از معلم و مراد طلب هدایت داریم، باید بنگریم که آیا جایگاه او در دل و زندگی ما واقعی و عمیق است.
این مفهوم، بهگونهای ظریف، مسئله ‘’حقوق متقابل‘’ در عرفان اسلامی را نیز یادآور میشود. همانگونه که امام حقّی بر گردن شیعیان دارد، شیعه نیز حقی بر گردن امام دارد. اما این حقوق، نه حقوقی خشک و قانونی، بلکه حقوقی عاطفی و معنوی است که از عمق رابطه عاشقانه سرچشمه میگیرد. جایگاه امام نزد شیعه، با میزان محبت، اطاعت، پیروی و الگوگیری از سیره ایشان سنجیده میشود و در مقابل، جایگاه شیعه نزد امام نیز با همین معیارها تعیین میگردد.
کاربست عملی درس امام رضا (ع) در زندگی معاصر
درس امام رضا (ع) در این روایت، تنها یک تئوری زیبا نیست، بلکه دستورالعملی کاربردی برای زندگی معنوی در عصر حاضر است. در دنیای امروز که روابط انسانی هر روز سردتر و سطحیتر میشود، این حدیث مانند چراغی فراروی ماست. ما همواره از خدا، از اولیای الهی و از اطرافیانمان انتظار توجه و محبت داریم، اما کمتر میپرسیم که ما برای آنها چه جایگاهی داریم و آیا شایسته این توجه هستیم یا نه.
برای به کارگیری این درس در زندگی، میتوانیم از خود بپرسیم: اگر امام رضا (ع) امروز در جامعه ما حاضر بودند، من نزد ایشان چه جایگاهی داشتم؟ پاسخ این پرسف با میزان پایبندی من به تعالیم ایشان، با میزان تلاشم برای ترویج عدالت و اخلاق، و با کیفیت ارتباط قلبیام با خاندان رسالت سنجیده میشود. جایگاه امام در زندگی من، تنها با زیارت و توسلهای زبانی مشخص نمیشود، بلکه با میزان تجلی سیره و سخن ایشان در کردار و رفتار من تعیین میگردد.
این اصل، در سطح اجتماعی نیز کاربرد گستردهای دارد. جامعهای میتواند ادعای شیعهگری کند که امام را در متن زندگی اجتماعی خویش حاضر ببیند. قوانین، روابط اجتماعی، نظام اقتصادی و فرهنگی جامعه باید آینهای از تعالیم امام باشد. تنها در این صورت است که میتوانیم امید داشته باشیم که امام نیز برای ما جایگاه والایی قائل شوند و دعاهایشان ما را فراگیرد.
نتیجهگیری
حدیث امام رضا (ع) به حسن بن جهم، گوهر نابی است که رابطه انسان با مربی معنوی را از سطح رابطهای انفعالی به تعاملی پویا و دو سویه ارتقا میدهد. این روایت به ما میآموزد که محبت و توجه، همواره متقابل است و جایگاه ما نزد اولیای الهی، مستقیم به جایگاه آنان در دل و زندگی ما وابسته است. در دنیایی که انسانها همواره در پی یافتن جایگاه خود نزد دیگران هستند، امام رضا (ع) راه درست را نشان میدهد: اول جایگاه دیگران را در وجود خودت بیاب، آنگاه خواهی دانست که جایگاه تو نزد آنها چیست.
این درس، نه تنها برای رابطه با امام معصوم، که برای تمامی روابط انسانی و معنوی کاربرد دارد. هرگاه احساس کردیم ارتباطمان با خدا، با اولیای الهی یا با همنوعان سرد و بیثمر شده است، باید پرسش امام را از خود بپرسیم: ‘’من نزدت چه جایگاهی دارم؟‘’. پاسخ صادقانه به این پرسش، کلید تحول در روابط و رسیدن به جایگاه واقعی نزد دوستان و محبوبان حقیقی خواهد بود.
خوانندگان و همراهان پایگاه خبری قدیری نیوز، علاوه بر ثبت نظر، پیشنهادات و یا سوالات خود می توانید با ورود به گفتگوی زنده خبری در پیام رسان پایگاه خبری، مستقیما با سایر مخاطبین که هم اکنون در پیام رسان آنلاین هستند درباره موضوعات خبری تبادل نظر کنید. برای استفاده نیازی به ثبت نام ندارید.